Natuurpunt structuur in de Vlaamse Ardennen

Historiek

Ooit zijn we in de streek vertrokken met één Wielewaalafdeling Schelde-Leie. Uiteraard is De Wielewaal opgegaan in Natuurpunt, maar een nog grotere verandering is de reeds vroeger gestarte opsplitsing geweest in verschillende afdelingen en kernen. De oorzaken hiervoor waren divers, maar de belangrijkste was ongetwijfeld het besef dat een werking in kleinere afdelingen meer mensen kon bereiken, en dat er voor de grotere reservaatprojecten een lokaal draagvlak nodig was. Deze evolutie is binnen Natuurpunt overal in Vlaanderen bezig, en niet meer te stoppen. In één zin : een stevige plaatselijke inplanting brengt ook meer slagkracht.

Deze opsplitsing bracht echter ook problemen met zich mee. Het samenwerken voor meer en betere natuur op streekniveau dreigde er bij in te schieten, omdat iedereen al de handen vol had met te zorgen dat de zaken draaiden binnen de eigen -geografisch beperkte- afdeling of kern. We dreigden dus een beetje in een eiland-mentaliteit terecht te komen. Voor de eigen leden, laat staan buitenstaanders, was de Natuurpunt-indeling in de streek ook behoorlijk ondoorzichtig. En waar er vroeger binnen Wielewaal Schelde-Leie een financiële solidariteit speelde voor reservaataankopen, is in principe iedere afdeling nu verantwoordelijk voor de restfinanciering van een grondverwerving. Voor een afdeling met veel leden en weinig reservaat is dat een stuk makkelijker dan in het omgekeerde geval. En zo kunnen we nog wel een tijdje doorgaan.

Verschuivingen

Een eerste belangrijke verandering is het feit dat Natuurpunt en de kern Werkgroep Bos t’Ename gezamenlijk hebben beslist om een nieuwe Natuurpuntafdeling Oudenaarde op te richten. Als gevolg hiervan zijn de grenzen van de drie afdelingen die tot voor kort Natuurpunt gewest Schelde-Leie vormden, namelijk Schelde-Leie, Scheldevallei en Vlaamse Ardennen, hertekend. Deze drie afdelingen blijven voorlopig samen vergaderen onder een gemeenschappelijk bestuur, maar streven ernaar om op eigen poten te gaan staan.

Een tweede verandering is de hertekening van het werkingsveld van Natuurpunt afdeling Zwalmvallei. De kern Werkgroep Everbeekse Bossen heeft ervoor gekozen om aan te sluiten bij afdeling Geraardsbergen, en de kern Rondom Burreken wordt geintegreerd binnen afdeling Vlaamse Ardennen. De Natuurpunters van Zwalm, Zottegem en het grootste deel van Brakel gaan verder onder Natuurpunt Zwalm.vallei, jawel, nu met puntje tussenin.

Afdelingen

Als gevolg van dit alles zijn er nu in het gebied waarin het tijdschrift Meander wordt verdeeld, zes afdelingen aktief, en binnen drie van deze zes is er ook een kern werkzaam. De nieuwe indeling is als volgt :

• Afdeling Schelde-Leie : Deinze (volledig), Zulte (enkel Machelen en Olsene), Kruishoutem (volledig),Wortegem-Petegem (volledig)
• Afdeling Scheldevallei : Zingem (volledig), Nazareth (enkel Nazareth), Gavere (enkel Asper, Gavere, Dikkelvenne en Baaigem) met kern Zingem : Zingem (volledig)
• Afdeling Oudenaarde : Oudenaarde (volledig) met kern Werkgroep Bos t’Ename : Ename, Nederename, Mater, Volkegem, Welden en Edelare
• Afdeling Vlaamse Ardennen : Kluisbergen (volledig), Maarkedal (volledig), Horebeke (volledig), Brakel (enkel Zegelsem) met kern Rondom Burreken : Horebeke (volledig), Schorisse en Zegelsem
• Afdeling Ronse : Ronse (volledig)
• Afdeling Zwalm.vallei : Zwalm (volledig), Zottegem (volledig), Brakel (enkel Nederbrakel, Opbrakel, Elst en Michelbeke)

Wat meer duidelijkheid dus, maar daarmee waren de problemen die gepaard gaan met verdere “desintegratie” niet van de baan. Gelukkig bleek het streekgevoel nog erg levend, niet in het minst door het gezamenlijk gedeeld verleden en tijdschrift Meander. Maar ook door het besef dat we het geluk hebben in een streek te leven waarin de natuur nog heel wat ruimtelijke samenhang vertoont, en we eigenlijk allemaal bezig zijn via onze reservaatprojecten bouwstenen aan te dragen voor een zo goed mogelijk functionerende natuurlijke structuur in de valleien van Leie, Schelde, Zwalm en de Vlaamse Ardennen in hun geheel. De koppen werden bij mekaar gestoken en alle afdelingen en kernen binnen het Meandergebied hebben in grote eensgezindheid afgesproken een aantal aspecten van de verenigingswerking over te dragen aan een gemeenschappelijk bestuur voor de ganse streek, die als voorlopige werktitel de naam Natuurpunt Meander.Regio meekreeg.

Regionale Werking

Inmiddels is als definitieve naam voor de Natuurpunt regio gekozen voor Vlaamse Ardennen plus (NRVA+). Deze naam benadrukt de sterke verankering binnen de "Vlaamse Ardennen", maar ook dat ons werkingsgebied groter is dat wat met traditioneel onder die naam verstaat. De "plus" duidt aan dat ook delen van de Leievallei en de Zwalmstreek tot onze regio behoren.

Vanaf nu zorgt dit het regio bestuur voor de volgende onderdelen van de werking :

• tijdschrift Meander
• coördinatie van de aktiviteitenkalender
• educatieve vorming
• uitwisseling van beheersmateriaal en -ervaring
• organisatie van de natuurstudiewerkgroepen
• overleg rond vertegenwoordiging in adviesraden
• opvulling ruimtelijke “gaten”
• bevorderen van de externe contacten
• solidariteit restfinanciering grondaankoop

Binnen het regiobestuur zijn alle afdelingen en kernen vertegenwoordigd. Dit samenwerkingsverband moet hand in hand met de afdelingen en kernen een belangrijke motor worden voor een krachtige werking van Natuurpunt in het zuidwesten van de provincie Oost-Vlaanderen : een streek van 585 km2 groot, met 185.000 inwoners in 4 provinciesteden (Deinze, Oudenaarde, Ronse en Zottegem) en 80 (!) dorpen. En voorlopig zo’n 1250 bij Natuurpunt aangesloten gezinnen en meer dan 350 ha Natuurpuntreservaat. Flink, maar als we er samen de schouders onderzetten is er nog heel wat ruimte om te groeien !

Guido Tack

april 2005